“Ο περικαλής Ιερός Ναός της Αγίας Άννας άρχισε να οικοδομείται το έτος 1880 επί Δημαρχίας ιατρού Ιωάννου Μελά… Το όλον έργο ανετέθη εις τον τότε εργολάβο Δημοσίων Έργων Κώστα Σταμ. Φιλιππαίο (του Καμπούρη), οι εργασίες διήρκεσαν 24 ολόκληρα χρόνια και παρεδόθη από τον εργολάβο εις το δήμο Δρυοπίδος, με την αποπληρωμή του, εις τον τότε Δήμαρχο Γεώργιο Δελαβίνια.
Ο Φιλιππαίος είχε ως βοηθούς του δύο κτίστες Έλληνες την καταγωγή που είχαν έλθει από τον Πύργο Βουλγαρίας και είχαν χρησιμοποιηθεί από τον Ερνέστο Τσίλερ στην οικοδόμηση της Σιναίας Ακαδημίας Αθηνών.
Σουβατζήδες χρησιμοποίησε τον αδελφό του Μιχάλη Φιλιππαίο (πατέρα της Ντουντούς Λαρεντζάκη) και το γαμπρό του από αδελφή το Μιχαλιό Φίλιππα (αδελφό του Τζεννού και του Φραγκίσκου πατέρα του Στέφανου Φίλιππα). Οι σουβατζήδες αυτοί εργαζόντουσαν στην Αθήνα ως μόνιμοι στο συνεργείο του Τσίλερ και χρησιμοποιούσαν τα πατητά και σιδερωτά σουβαντίσματα με χρωματιστά νερά, πανομοιότυπα του εσωτερικού σοβά της Ακαδημίας Αθηνών. Τέτοιος ήταν και ο εσωτερικός σοβάς της Αγίας Άννας αλλά με την πάροδο του χρόνου είχε φθαρεί και σκεπάστηκε με ελαιόχρωμα. Τέτοιοι σοβάδες υπάρχουν ακόμη στα δυο σπίτια του Κώστα Φιλιππαίου στη Σπηλιά, τωρινές κατοικίες (1988) του Λάζου Ζαφ. Γονίδη και του Γιάννη Ηλιού. Αυτά τα γνωρίζω εξ ιδίας πηγής διότι οι προαναφερθέντες αδελφοί Φιλιππαίοι ήσαν αδέλφια της γιαγιάς μου Αννούσας Νικολ. Φραγκουλάκη και ο Μιχαλιός Φίλιππας γαμπρός από την μεγάλη της αδελφή Μαρία.
Όλους τους προαναφερθέντες τους γνώρισα γέροντες πια στα παιδικά μου χρόνια και το έργο τους από τις διηγήσεις των παιδιών τους και των δικών μου γονιών, παππούδων και γιαγιάδων.
… Το έργο κατασκευάστηκε με άριστα υλικά της εποχής εκείνης, σαν κι αυτά που χρησιμοποιούσαν στο κτίριο Ακαδημίας Αθηνών. Το κτίσιμο με διαλεκτές σκληρές πέτρες και η λάσπη με εκλεκτό ασβέστη, Θηραϊκή Γη, άμμο και νερό πηγαίο και όχι πηγαδήσιο. Το ίδιο λάσπωμα και στο σοβάντισμα με παρτσουλάνα (Θηραϊκή Γη) και ψιλή άμμο καλά ξεπλυμμένη. Ο Γλυκύς Φιλιππαίος καπετάνιος Μαυροθαλασσίτης και ιδιοκτήτης μεγάλου ιστιοφόρου της εποχής εκείνης έφερνε από τη Σαντορίνη Θηραϊκή Γη.
Τα δε οικονομικά μέσα του όλου έργου έγιναν με συνεχείς εράνους από όλους τους Θερμιώτες ντόπιους και ξενητεμένους, τα δε ονόματα των μεγάλων ευεργετών και δωρητών είναι γραμμένα γύρω από το εξωτερικό του Ναού.
Οι επιβλητικές πόρτες του Ιερού Ναού, έργον του περίφημου ξυλογλύπτη Δομένικου (από τη Χώρα), εδωρήθησαν από τον Γεώργιο Ιωαν. Λεβαντή (Γεωργίτση) που γράφεται το όνομά του ως και της συζύγου του Ελένης καθώς και το όνομα του κατασκευαστού. Ο Γεωργίτσης ήταν αδελφός του προπάππου μου Νικολάου Λεβαντή (Κόλια).
Η προσωπική εργασία των κατοίκων της Δρυοπίδος ώς και των γυναικών ακόμη ήταν συνεχής με το κουβάλημα των υλικών και με τις στάμνες οι γυναίκες κουβαλούσαν νερό από τις γύρω πηγές και όχι από τα πηγάδια γιατί οι τεχνίτες απέκλειαν το αλμυρό νερό.
Από τότε εφαρμόστηκε η συγκέντρωση των προβιών των λαμπριανών σφαχτών που πουληόντουσαν στην Αθήνα.
Οι περασμένες γενιές παρέδωσαν το στολίδι αυτό που δεσπόζει της Δρυοπίδος, γι’ αυτό θα πρέπει οι επερχόμενες γενιές να το διατηρούν σε καλή κατάσταση για να το καμαρώνουν όχι μόνον οι ίδιοι αλλά και οι επισκεπτόμενοι την ιδιαιτέρα μας πατρίδα.
Σε όλους αυτούς που είχαν την έμπνευση, σ’ όλους αυτούς τους επωνύμους και ανωνύμους που προσέφεραν, εργάστηκαν και κοπίασαν, άνδρες και γυναίκες αξίζει μια απέραντη ευχή για την αιώνια μνήμη τους!
ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΑΚΗΣ”
Πηγή: Θερμιώτικα Νέα, φύλλο 290 (Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος 1988), σελ. 6